Skip to content

Waarom de Controller onmisbaar is in de Blockchain wereld

Applicaties gebouwd met Blockchain technologie zullen naar verwachting de komende jaren realiteit worden in onze samenleving. In bijvoorbeeld de energiesector, de financiële industrie en de gezondheidsindustrie.

Blockchain is een technologie die de veiligheid en de transparantie van gedeelde data tussen partijen bevordert. Met de veilige, decentrale databases van de Blockchain kunnen we vertrouwen tussen partijen anders organiseren en transacties direct met elkaar aangaan. Als gevolg hiervan worden aan de Blockchain vaak grote, bijna morele claims toegedicht, als zijnde de oplossing voor alles wat er mis is in onze huidige gecentraliseerde samenleving. Dit varieert van ons geldsysteem, tot de dure tussenpersonen die nu eindelijk overbodig kunnen worden.

En in die claims zit zeker een kern van waarheid. Met Blockchain kan je complexe processen tussen partijen simpeler en dus goedkoper maken. En het biedt enorme mogelijkheden om processen en transacties fundamenteel anders –decentraal- te organiseren.

Vrijwel al die claims over Blockchain hebben te maken met ons menselijk -en vaak onwenselijk- gedrag. Het gaat over of wij mensen vertrouwen en hoe we met ze samenwerken. En of wij de centrale partijen nog vertrouwen of dat we liever vertrouwen op de feilloze werking van het decentrale systeem.

Echter, de Blockchain-technologie op zichzelf verandert de menselijke aard niet. De menselijke aard is sinds het begin der tijden en vrijwel zonder uitzondering altijd geweest dat we in eerste instantie ons eigen belang maximaliseren. Als daarbij de groep waartoe we behoren ook beter wordt is dat mooi meegenomen. Om Blockchain toepassingen goed te laten functioneren zullen de incentives in het nieuwe decentrale Blockchain ecosysteem zo ingericht moeten worden dat iedere speler met het maximaliseren van zijn eigen belang ook het groepsbelang optimaliseert. En het op de goede manier inrichten van een systeem van incentives is nu juist traditioneel het domein van de controllers en CFO’s in organisaties.

Blockchain-technologie is niet inherent goed of slecht, of altijd moreel beter dan andere technologieën.

Waar het simpelweg met Blockchain om gaat is het ontwerp en de manier van implementatie door de gebruikers. Dat zal bepalen of we Blockchain als goed of slecht ervaren. Of (moreel) beter dan andere oplossingen.

Blockchain toepassingen creëren een geheel nieuw, decentraal ecosysteem met veel partijen met verschillende belangen. Maar waarom doen die partijen (mensen of organisaties) in het nieuwe Blockchain ecosysteem wat ze doen? Handelen ze vooral uit eigenbelang of staat het groepsbelang voorop, en zijn deze inderdaad complementair? Wat drijft bijvoorbeeld de miners? Wie gebruikt de applicatie en waarom? Wat kan ik concreet met de tokens? Waarom zouden ze meer waard worden en wie profiteert daarvan? Hoe is de governance van het netwerk geregeld, wie is in control en hoe liggen de belangen? Is decentraal wel echt decentraal? etc. Allemaal vragen die gesteld en beantwoord dienen te worden.

Een complicerend probleem hierbij is dat een aantal organisaties (aanbieders) in de Blockchain industrie op dit moment beweren gemotiveerd te zijn door moraliteit, sociaal welzijn, rechtvaardigheid of decentralisatie. Dit zien we met name in projecten die gefinancierd zijn door Initial Coin Offerings (ICOs).

Maar deze morele motieven worden soms ook gebruikt om het eigenbelang van deze organisaties te verbloemen. In de praktijk zijn daar inmiddels genoeg voorbeelden van te zien geweest, in de vorm van ICO’s en projecten die met name goed waren voor de oprichters hiervan.

Een slecht ontworpen Blockchain omgeving, gebouwd op het verkeerde platform, waarbij de incentives niet op de juiste plek liggen kan tot behoorlijke ongelukken leiden voor investeerders en gebruikers. Daarentegen kan een goed ontworpen systeem in de juiste omgeving tot grote voordelen leiden en gaan bloeien.

En hier komt naar mijn mening de Controller om de hoek kijken.

De Controller zal vanuit zijn verantwoordelijkheid een zeer scherp zicht moeten hebben op het nieuwe Blockchain ecosysteem waar zijn organisatie aan deelneemt. Hij/zij zal de kansen met deze nieuwe technologie moeten herkennen maar ook de risico’s moeten beheersen.

Moeten kijken of de incentives goed liggen en tot het gewenste gedrag leiden. Hij of zij zal de kritische vragen moeten stellen en moeten doorgronden hoe het Blockchain ecosysteem in al zijn lagen ontworpen is. Er zal ook gecontroleerd (geaudit) moeten worden of wat op papier beweerd wordt rond bijvoorbeeld smart contracts ook daadwerkelijk zo geprogrammeerd is. De controller met zijn vaak analytische blik en overzicht over de gehele organisatie, is hier bij uitstek de geschikte functionaris voor. Het hoort ook simpelweg bij zijn verantwoordelijkheid.

Blockchain is nieuw en vaak nog experimenteel. Er zijn oneindig veel nieuwe ontwikkelingen en deze wereld wordt nu nog vaak geleid door heel slimme techneuten. Het doorgronden van Blockchain is geen gemakkelijke opgave voor de Controller. Maar eerlijk gezegd kom ik controllers en financials ook nog niet veel tegen in de Blockchain wereld. Met uitzondering dan van de financials in de financiële sector, waar niemand meer om Blockchain heen kan. Het is echter belangrijk dat de Controllers in andere sectoren ook volledig betrokken en goed voorbereid zijn om deze ontwikkeling in hun organisatie in goede banen te leiden zodat het tot een blijvend succes wordt.

Note; De inspiratie voor dit artikel komt van een lecture door Meltem Demirors tijdens de Oxford/Said cursus Blockchain Strategy. Volg Meltem Demirors op Twitter

Laat een reactie achter





This website uses cookies to give you the best experience. Agree by clicking the 'Accept' button.